Ekonomik Yapısı

TOMARZA'DA EKONOMÄ°K DURUM

    Ä°lçe nüfusunun büyük bir tarım ve hayvancılıkla uÄŸraÅŸmaktadır. Bunların yanında halı ve kilim dokumacılığı, yurt içi ve yurt dışı serbest iÅŸçilik, yaklaşık 175 dükkandan oluÅŸan çarşısı, çarÅŸamba günleri kurulan pazarı, küçük çaplı üretim kuruluÅŸları, hayvan alım satımı, 50 civarındaki dükkanı ile küçük bir sanayi sitesi, yöre ekonomisini oluÅŸturmaktadır.

ENDÜSTRÄ° VE MADENCÄ°LÄ°K

    Ä°lçede çıkarılan baÅŸlıca madenler krom ve mermerdir. Krom, KızıldaÄŸ  yöresindeki Beyçayırı, Alaçayır ve Nirce mevkilerinde bulunmaktadır. Mermer ise SöÄŸütlü köyünden çıkarılmakta olup, Şıhbarak Köyü ve civarında da bol miktarda bulunduÄŸu tespit edilmiÅŸtir. Bunların dışında merkez ve Kapıkaya'da bulunan taÅŸ ocakları, Bimis ve kum ocakları ile  Kızılören Köyünde bulunan mıcır ocakları, tabii kaynaklar arasında sayılabilir.

    Ä°lçede bulunan üretim tesisleri, genellikle tarım, hayvancılık ve madene dayalı tesislerdir. Bunlar;

 

 

Tesisisin Niteliği	Kuruluş Yılı
Krom Konsantre Tesisi	1987
Krom Briket Tesisi	1993
Süt Mandırası	1987
Yumurta Üretim ÇiftliÄŸi	1991
Un Fabrikası	1982
Yem Fabrikası	1994

 

HALI VE KÄ°LÄ°M DOKUMACILIÄžI (EL SANATLARI)

    Tomarza ve köylerinde halı ve kilim dokumacılığı çok eskilere dayanır. Osmanlı döneminde evlerde dokunan kilimler, çuvallar, heybeler, yük altılar,  seccadeler, öncelikli evlerin önemli ihtiyaçlarını karşılayan ev eÅŸyası  idiler. Ayrıca aynalık, iÄŸnelik, oklavalık, çanta ve aksesuar olarak dokunan, örülen eÅŸyalar, aynı zamanda evleri süslemekte, genç kızların da en kıymetli çeyizini oluÅŸturmaktaydı. Bugün de dokunan bu kilim ve türevlerinin yünleri,  kapıda beslenen koyunlardan elde edilmekte, yünler yıkandıktan sonra kiriÅŸlerde atılıp, iÄŸ ve kirmenlerde eÄŸrilerek ip haline dönüÅŸtürülmektedir. Bu iplerden yeterli kısmı da çıkrıklarda bükülerek, dokunacak kiliminin eriÅŸ ve atkısı oluÅŸturmaktadır. Ä°pler, yöredeki bitki ve baÅŸka ÅŸeylerden elde edilen tabii boyalarla (kök boyası) boyandıktan sonra, dokumaya hazır hale gelmektedir. Boyaları hazırlamada Çöven otu, Cehri, sütleÄŸen, meÅŸe yaprağı, karamuk kökü, ceviz kabuÄŸu ve soÄŸan kabuÄŸu gibi bitkilerle Kızıl toprak, meÅŸe külü ve baca isinden yararlanılmaktadır. Kilim dokumacılığı, yörede baÅŸlı başına bir sanat dalı olup, "Ä°star" denilen tezgahlarda daha çok orta yaÅŸ ve üzerindeki kadınlar tarafından yapılmaktadır. "Ä°vdime" veya "çalma" tarzında dokunan kilimlerin çizilmiÅŸ bir modeli yoktur. Dokuyucular "Örnek Alma" yolu ile daha önce iÅŸlenmiÅŸ  motifleri geliÅŸtirerek kullanmaktadır. Yörede kullanılan motifler ise pırpırı  (kanadı kırık kuÅŸu andırır) KöÅŸÅŸek tabanı (deve tabanını andırır), Yıldızlı  (kuyruklu yıldıza benzer), Parmaklı (uzun ve  ince oluÅŸu ile parmağı andırır), teyyareli (uçak kanadını andırır), zincirli (zinciri andırır), Teytop (elma veya topa benzer) ve ala boncuklu (iplerin birbirine geçiÅŸi ile ortası oyuk hal almasıdır)'dur.

    Evlerde bulunan tezgahlarda dokunan kilimler Kayseri'de satılmakta ve bu yolla aile bütçesine önemli katkıda bulunulmaktadır.    Günümüzde kilim dokumacılığı yavaÅŸ yavaÅŸ önemini kaybetmiÅŸ , halk daha çok halı  dokumacılığına yönelmiÅŸtir. Genç kız ve gelinler, yörede faaliyet gösteren halı firmalarının temin ettiÄŸi araç-gereç, iplik ve modelleri alarak, halıları  evinde dokumakta ve firmalardan el emeÄŸi karşılığı dokuma ücreti almaktadırlar.  Bu ücret ince ipek halı ve Bünyan halısı dokuyanlar için oldukça tatmin edici düzeydedir. Ä°lçede her üç aileden ikisinin halı dokumacılığı yapmaktadır. Ayrıca firmalar ücret karşılığı yaÅŸlı kadınlara kilim dokuttukları görülmektedir.

TÄ°CARET

    Ä°lçe ticaretinde, her çarÅŸamba günü kurulan açık pazar ve hayvan pazarı önemli yer tutmaktadır. Açık pazarda halkın günlük ihtiyaçlarını karşılayacak her nevi ürünü bulmak mümkündür. Halkın her türlü ihtiyacını    karşıladığı pazarda yaklaşık 150 adet tezgah açılmaktadır. Bu tezgahları    meyve-sebze, gıda, giyim ticareti ile uÄŸraÅŸanların yanı sıra hayvan alım  satımı, zücaciye, hububat toptancıları, tarımsal tohum ve tarımsal  ürünlerini  satan köy halkından oluÅŸmaktadır.

TARIM

    Tomarza ve köylerinde halkın temel geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Ä°lçe sınırları içindeki ailelerin büyük bir çoÄŸunluÄŸu geçimini bu yolla saÄŸlamaktadır.

      Ä°lçenin geniÅŸ tarım arazileri olmakla birlikte çoÄŸu engebelidir. Bu yüzden toprağın iÅŸlenmesi ve sulanması konusunda zorluklarla karşılaşılmaktadır. Zamantı Irmağı kenarındaki arazilerde sulama kanalları, regülatör ve motorlar vasıtası ile sulama yapılmakta, bunun dışındaki alanlarda ise kuru tarım uygulanmaktadır.

       2003 verilerine göre ilçenin toplam 341.690 hektar tarım arazisi bulunmakta ve bunun yanı sıra 5.841 kayıtlı çiftçi sayısı vardır. 5.841 çiftçinin 2.705 'i aktif halde üretim  yapmaktadır.  Ä°lçenin toplam 1.127 adet traktör sayısı vardır.

        Tomarza'da rakımın yüksek olması ve iklimin elveriÅŸsiz olmasına karşım meyve üretimi de yapılmakta ancak pek fazla verim alınamamaktadır. Ä°lçede üretilen meyveler ; elma, armut, kayısı ve üzüm diyebiliriz.

       Ä°lçede geleneksel tarım yöntemleri tamamı ile terkedilmiÅŸ ve modern yöntemler ile tarım yapılmaktadır.

         Tarımda verimliliÄŸi artıran sebeplerden gübre ve ilaçlamada çok yaygın olup hemen hemen her tarlada kullanılmaktadır.

          Ä°lçede son zamanlarda mantar üretimi yapılmakta ve hızla geliÅŸmektedir. Bunun için ise Halk EÄŸitim Merkezinde kurs verilmekte ve mantar yetiÅŸtirmeciliÄŸinin yaygın hale gelmesi amaçlanmaktadır.

 

Toplam Tarım Arazisi	341.690 Hektar
Toplam Çiftçi Sayısı	5.841 KiÅŸi
Aktif Çiftçi Sayısı	2.705 KiÅŸi
Toplam Traktör Sayısı	1.137 Adet

HAYVANCILIK

          Tarım arazisi dışında geniÅŸ otlak ve yaylaların bulunduÄŸu Tomarza'da hayvancılık temel geçim kaynaklarından birisidir.

      Süt Hayvancılığı   :

            Ä°lçede sür hayvancılığı oldukça yaygındır. Modern ağıllarda süt sağım makineleri gibi son derece teknolojik makineler ile süt hayvancılığı yapılmaktadır. Özellikle ilçemizde kurulan süt toplama merkezleri de bu iÅŸi yapanlara bir avantaj saÄŸlamakta ve süt yayvancılığının yaygın hale gelmesini saÄŸlamaktadır.

       Et Hayvancılığı   :

            Et fiyatlarında görülen hızlı artışlar hayvancılıkla uÄŸraÅŸanlar için bu alanı cazip hale getirmiÅŸ ve besi hayvanı sayısında önemli artışlar kaydetmiÅŸtir.

       Arıcılık    :

            Tomarza' da arıcılık ile uÄŸraÅŸanlar pek fazla deÄŸildir. Genellikle köylerimizde bu iÅŸ biraz daha yaygındır. Ä°lçenin Toros ve Erciyes eteklerindeki yayları ile Sümengen Dağı, bitki örtüsü bakımından arıcılık için son derece elveriÅŸli olup, Mayıs-AÄŸustos ayları arasında yurdun belli yörelerinden gelen arıcılarda bu yaylalara kovanlarını koymaktadır.

       Kümes Hayvancılığı  :

            Aileler kendi ihtiyaçlarını karşılayacak kadar kümes hayvanı yetiÅŸtirmektedir. Bu alanda faaliyet gösteren bir ticari kuruluÅŸ yoktur.

SERBEST Ä°ÅžÇÄ°LÄ°K       

            Ä°lçemizde çok sayıda insan özellikle Rusya, Almanya, Hollanda, Fransa ve Suudi Arabistan 'da iÅŸçi olarak çalışmakta; hem kendi ailelerini geçindirmekte hem de Tomarza'da bulunan yakınlarına maddi destekte bulunmaktadır. Bu vatandaÅŸlarımızın yaz aylarında ilçeye geliÅŸleri ile özellikle ticari alanda büyük bir canlılık yaÅŸanmaktadır.

            Ä°lçenin faal nüfusunun önemli bir kısmı da yurt içinde, özellikle büyük kentlerde inÅŸaat sektöründe kalifiye eleman olarak çalışmakta ve geçimini bu yolla saÄŸlamaktadır.